Wat is een aanleunwoning? Voorzieningen, verschillen en vragen vóór de verhuizing
Een aanleunwoning is een zelfstandige (huur)woning dicht bij of tegen een zorginstelling. U woont er zelfstandig en kunt meestal tegen lage kosten voorzieningen van die instelling gebruiken, terwijl de zorg los van de woning loopt. Een wettelijke definitie bestaat niet. Wat erbij hoort en wie er in aanmerking komt, verschilt daarom per aanbieder en gemeente.
Kijkt u voor uzelf, of zoekt u mee voor uw vader of moeder? Dan helpt het om te weten wat het woord bij de aanbieder precies inhoudt. Brocken Verhuizingen is geen zorgaanbieder en geen verhuurder. Wie een aanleunwoning krijgt en welke zorg erbij hoort, bepalen de aanbieder, de gemeente of het CIZ; wij verhuizen u als de keuze gemaakt is.
Betekenis
Wat is een aanleunwoning?
De landelijke regelgeving omschrijft het begrip nergens. Een zoekactie op aanleunwoning in de Wettenbank gaf 3 resultaten in de geldende landelijke regelgeving, en geen van die regelingen geeft een algemene omschrijving. Gemeentelijke regels zijn daarbij niet allemaal doorzocht. De zoekactie is gedaan in .

Wat er wel is: omschrijvingen. De overheid noemt een aanleunwoning in de Uniforme Productnamenlijst een woning waarin aan de bewoner zorg kan worden verleend vanuit een nabijgelegen instelling. Dat is een productnaam, geen wet. Regelhulp, de informatiesite van het ministerie van VWS, spreekt van (huur)woningen voor ouderen dichtbij een instelling voor ouderenzorg, waar u zelfstandig woont en bepaalde voorzieningen van de zorginstelling kunt gebruiken.
In de Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 staan aanleunwoningen en serviceflats als voorbeelden van zorgwoningen waarbij extramuraal zorg wordt verleend aan de bewoner. Een aanleunwoning is daarmee een zelfstandige woning, geen plek in de instelling zelf.

Gemeenten vullen het woord zelf in. De gemeente Amstelveen noemt het in haar infoblad over woonvormen voor ouderen uit 2025 een huurwoning die nabij of tegen een verpleeghuis of woonzorgcentrum is aangebouwd. Bij Beekdaelen Sociaal, het loket van de gemeente Beekdaelen, heten ze ook zorgwoningen. Die horen daar vaak bij een woonzorgcentrum, maar niet altijd, en de thuiszorg zit vlakbij.
Wij verhuizen naar elke woonvorm, ook naar een aanleunwoning. Hoe wij dat aanpakken, leest u op de pagina over onze verhuizingen voor senioren en hulpbehoevenden.
Aanleunwoning, seniorenwoning of serviceflat: de verschillen
Volgens Regelhulp zijn de aanleunwoning, de serviceflat en de seniorenwoning alle drie een zelfstandige woning. De verschillen zitten in de nabijheid van zorg en in wat er bij de woning hoort. Ook voor de seniorenwoning en de serviceflat is geen landelijke definitie gevonden, dus de tabel zegt per woonvorm wat de bronnen erover zeggen.
| Woonvorm | Zelfstandig wonen | Zorg of voorzieningen dichtbij | Wat de bron erover zegt |
|---|---|---|---|
| Aanleunwoning | Ja, een zelfstandige (huur)woning | Ja, dicht bij of tegen een zorginstelling, met voorzieningen die u meestal tegen lage kosten kunt gebruiken | Geen wettelijke definitie. In de regeling uit 2015 een zorgwoning met extramurale zorg aan de bewoner. |
| Seniorenwoning | Ja, een zelfstandige woning | De omschrijving van Beekdaelen Sociaal noemt geen zorginstelling, alleen de woning: speciaal voor ouderen gebouwd of aangepast | In de meeste seniorenwoningen zijn woonkamer, badkamer, slaapkamer en keuken op dezelfde verdieping. Corporaties werken er vaak met een leeftijdsgrens. Geen landelijke definitie gevonden. |
| Serviceflat | Ja, een zelfstandige woning | De regeling uit 2015 noemt de serviceflat, net als de aanleunwoning, een zorgwoning met extramurale zorg | Geen officiële definitie gevonden. CBS rekent serviceflats tot de geclusterde woonvormen: minimaal 12 eenheden, een inpandige ontmoetingsruimte en minimaal 50 procent bestemd voor of bewoond door 55-plussers. Dat is een afbakening voor de statistiek, geen eis. |
| Kangoeroewoning | Een kleinere één- of tweepersoonswoning die in- of aangebouwd deel uitmaakt van een grotere hoofdwoning | Niet bij een zorginstelling, maar bij een grotere hoofdwoning | Tussen gemeenten is er geen eenduidigheid over het begrip. Andere namen zijn buidelwoning en meergeneratiewoning (beleidsnotitie kangoeroewoningen van de gemeente Dijk en Waard, geldend vanaf 2023). |
Verwant is de mantelzorgwoning, maar die is tijdelijk. Houdt de mantelzorg op, bijvoorbeeld omdat uw ouder naar een verpleeghuis verhuist, dan mag u het mantelzorghuis volgens de bouwregels van de Rijksoverheid niet langer als woning gebruiken.
Verzorgings- en verpleeghuizen horen niet in dit rijtje: CBS rekent ze tot de intramurale zorgwoonruimten, en daar valt een aanleunwoning niet onder.
Voorzieningen
Welke voorzieningen horen erbij?
Volgens Regelhulp kunt u meestal tegen lage kosten voorzieningen gebruiken van de zorginstelling in de buurt. Als voorbeelden noemt Regelhulp:
- maaltijden en boodschappen laten bezorgen;
- de recreatieruimte gebruiken;
- de kapper van de zorginstelling;
- een alarmeringssysteem voor hulp in nood.
Wat precies mogelijk is, verschilt per instelling. De gemeente Amstelveen noemt gemeenschappelijke voorzieningen van het verpleeghuis, zoals maaltijden of activiteiten. KrimpenWijzer, het loket in Krimpen aan den IJssel, noemt de ontmoetingsruimte en de thuiszorg van het woonzorgcentrum. In Lelystad kunt u een beroep doen op de voorzieningen van het verpleeg- of verzorgingshuis.

Alarmering is niet overal inbegrepen
Een alarmeringssysteem staat in het rijtje van Regelhulp, maar bij Zorgfederatie Oldenzaal vraagt u personenalarmering zelf aan bij de Meld- en Zorgcentrale Alerta. Volgens de uitleg over personenalarmering van Regelhulp leveren veel organisaties voor wonen, welzijn en zorg zo'n systeem, bijvoorbeeld thuiszorginstellingen en verzorgingshuizen. U kunt daar zelf terecht om het te regelen. Vraag dus na wat bij uw woning hoort en wat u zelf aanvraagt.
Wonen en zorg zijn gescheiden
Bij een aanleunwoning betaalt u de huur of hypotheek van de woning, en de zorg komt er los bij. Hulp en zorg thuis, zoals huishoudelijke hulp, persoonlijke verzorging, verpleging of begeleiding, kan volgens Regelhulp worden vergoed. Daarvoor is een indicatie nodig: de gemeente of het CIZ kijkt welke hulp u nodig heeft. Die beoordeling staat los van de woning.

Hoe los dat precies is, verschilt per complex. Bij Wonion, een woningcorporatie in de gemeente Oude IJsselstreek, bent u verplicht de (thuis)zorg en/of verpleging van zorgaanbieder Azora af te nemen zodra u in de aanleunwoning woont. Bij Zorgfederatie Oldenzaal woont u zelfstandig en huurt u uw huis van de woningcorporatie. Vraag daarom vooraf of u de zorgaanbieder zelf kiest.
Wij zijn verhuizer, geen zorgaanbieder. Een indicatie, de keuze van een zorgaanbieder of een plek op een wachtlijst loopt via de aanbieder, de gemeente of het CIZ, niet via ons.
Wie komt in aanmerking?
Daar is geen landelijke regel voor. Regelhulp geeft een algemene uitleg en zegt erbij dat het aanbod van aanleunwoningen per gemeente verschilt. Aanbieders en gemeenten stellen hun eigen voorwaarden, zoals de voorbeelden hieronder laten zien.
| Aanbieder of gemeente | Wat daar geldt |
|---|---|
| Regelhulp, landelijke uitleg (geen regel) | De minimale leeftijd is meestal 55+ of 65+. U moet redelijk goed kunnen lopen en zelfstandig zijn. Vaak is inschrijving nodig bij de gemeente waar de woning staat. |
| Wonion, woningcorporatie in de gemeente Oude IJsselstreek | Twee voorwaarden: een zorgindicatie die in het zorgplan van uw zorgverlener staat, en inschrijving als woningzoekende bij Thuis in de Achterhoek. Zorgaanbieder Azora beoordeelt de aanmelding en plaatst u op de wachtlijst. |
| Gemeente Amstelveen, infoblad uit 2025 | Een indicatie van de gemeente (team Wmo), die de gemeente geeft vanaf de AOW-gerechtigde leeftijd. Met een indicatie vanuit de Wet langdurige zorg van het CIZ komt u niet (meer) in aanmerking. |
| Gemeente Lelystad | Wilt u in aanmerking komen, dan neemt u rechtstreeks contact op met een verpleeg- of verzorgingshuis. |
| Beekdaelen Sociaal, loket van de gemeente Beekdaelen | Woningcorporaties werken voor seniorenwoningen vaak met een leeftijdsgrens. Zorgwoningen, daar ook aanleunwoningen genoemd, zijn er voor iedereen die een aangepaste woning nodig heeft, dus niet alleen voor senioren. |
De voorbeelden lopen uiteen: de ene aanbieder kijkt naar leeftijd, de andere naar een zorgindicatie. Bij sommige aanbieders loopt ook de toewijzing via de zorgaanbieder. Een voorbeeld is Wonion (webpagina met copyright 2023): daar bekijkt Azora wie voor een vrijgekomen aanleunwoning in aanmerking komt, met de urgentie van de zorgbehoefte als leidraad, en worden aanleunwoningen niet via Thuis in de Achterhoek aangeboden. De voorwaarden in Tilburg, Den Bosch en omgeving staan niet in deze tabel. Vraag ze op bij de aanbieder of de gemeente waar u wilt wonen.

Komt u door een indicatie vanuit de Wet langdurige zorg niet in aanmerking, zoals in Amstelveen, dan kunt u volgens Regelhulp kiezen voor het volledig pakket thuis (vpt): u blijft thuis wonen en een zorginstelling levert daar dezelfde zorg als in een instelling.
Wat kost wonen in een aanleunwoning?
Een vast bedrag is er niet. Landelijke cijfers over de gemiddelde huur of de servicekosten van aanleunwoningen hebben wij bij de overheid niet gevonden. Een lokaal voorbeeld: het infoblad van de gemeente Amstelveen noemt voor woningen met dienstverlening en aanleunwoningen een maximale netto huurprijs van 900,07 euro in 2025. Vraag de aanbieder daarom naar de actuele kale huur en de servicekosten van de woning die u bekijkt. Volgens Regelhulp bestaan de kosten uit deze delen:
- de huur of hypotheek, die u zelf betaalt;
- eventueel servicekosten, die u ook zelf betaalt;
- de voorzieningen van de instelling die u gebruikt, meestal tegen lage kosten.

Huur, hypotheek en servicekosten worden niet vanuit de zorg vergoed. Misschien kunt u wel huurtoeslag krijgen. Bij de berekening daarvan telt de rekenhuur, en dat is voor een woning de kale huur. In 2025 telden sommige servicekosten bij die berekening nog mee, maar vanaf 2026 tellen servicekosten niet meer mee voor de huurtoeslag: dan gaat de Dienst Toeslagen uit van de kale huurprijs. De hoogte van de toeslag wordt wel berekend met een maximale huur: in 2026 is dat 932,93 euro.
Voor de meeste hulp en ondersteuning uit de Wmo betaalt u in 2026 een abonnementstarief van 21,80 euro per maand. Vragen over de Wmo stelt u aan het Wmo-loket of het sociale wijkteam van uw gemeente. Die geven informatie over de Wmo en helpen bij de aanvraag van voorzieningen. Na uw melding moet de gemeente het onderzoek naar uw situatie in ieder geval binnen 6 weken doen.
Lift en opslag
Een verhuislift of opslag erbij
Uw verhuizing naar een aanleunwoning combineert u eenvoudig met onze verhuislift of verzekerde opslag.


Vragen aan de aanbieder voordat u kiest
Omdat het woord aanleunwoning bij elke aanbieder iets anders betekent, weet u pas wat u krijgt als u ernaar vraagt. Deze vragen volgen uit de verschillen hierboven:
- Bij welke instelling hoort de woning, en welke voorzieningen daarvan mag ik gebruiken? Wat kosten die?
- Is personenalarmering inbegrepen, of vraag ik die zelf aan?
- Kies ik zelf mijn zorgaanbieder, of moet ik de zorg van één aanbieder afnemen?
- Huur ik de woning van de zorgaanbieder of van een woningcorporatie?
- Welke voorwaarden gelden: een minimale leeftijd, een indicatie, een inschrijving als woningzoekende?
- Wie beoordeelt mijn aanmelding, en is er een wachtlijst?

- Wat is de kale huur, en welke servicekosten komen erbij?
- Is er een plattegrond van de woning?
De antwoorden bepalen ook de verhuizing. Wat u zelf moet aanvragen, zoals alarmering, regelt u liever voor de verhuisdag. Met de plattegrond ziet u welke meubels in de nieuwe woning een plek krijgen, en dat bespreekt u met ons bij het huisbezoek. Welke maten u in de nieuwe woning nakijkt, leest u in ons artikel over een levensloopbestendige woning kiezen.
Verhuizen
Verhuizen naar een aanleunwoning
Op onze pagina over seniorenverhuizingen schrijven wij: “Een kamer in een zorginstelling, een aanleunwoning of een kleinere woning in de buurt: wij verhuizen u naar elke woonvorm, en begeleiden u ook als u kleiner gaat wonen.” Een verhuizing naar een aanleunwoning loopt bij ons in deze stappen.

Ruim op tijd plannen
Voor een seniorenverhuizing raden wij aan om ongeveer drie maanden van tevoren te plannen. Dan is er ruimte voor het gesprek, de offerte en het uitzoeken van de inboedel. Zo staat het ook in onze werkwijze.
Huisbezoek aan uw eigen tafel
“Aan uw eigen tafel bespreken wij uw wensen. Samen lopen wij door de woning: wat gaat er mee, wat blijft achter, wat wilt u zelf doen en waar helpen wij u bij?” Uw kinderen, een ander familielid of een mantelzorger mag erbij zijn vanaf het eerste gesprek. Leg de plattegrond van de aanleunwoning er gerust bij.
Wat niet meegaat
Daarover denkt onze partner Ontzorgd Verhuizen met u mee, met inboedeladvies over wat u meeneemt en wat niet. Spullen die (nog) niet mee kunnen, bewaren wij veilig en verzekerd in onze eigen opslag. Daar slaat u uw inboedel op voor onbepaalde tijd, en stoppen kan met een opzegtermijn van een maand.
De oude woning opleveren
Wij maken uw oude woning bezemschoon, volgens de afspraken die u met de koper of de woningcorporatie heeft gemaakt.
Wat Brocken Verhuizingen verder doet, staat in het overzicht van onze diensten.
Vragen over de aanleunwoning
Goed om te weten vóór de verhuizing
Meer vragen over verhuizen met Brocken beantwoorden wij bij onze veelgestelde vragen over verhuizen.
Bestaat er een wettelijke definitie van een aanleunwoning?
Nee, niet in de landelijke regelgeving: een zoekactie op aanleunwoning in de Wettenbank gaf in 3 resultaten in de geldende landelijke regelgeving, en geen van die regelingen geeft een algemene omschrijving. Gemeentelijke regels zijn daarbij niet allemaal doorzocht. De Uniforme Productnamenlijst van de overheid noemt een aanleunwoning wel een woning waarin aan de bewoner zorg kan worden verleend vanuit een nabijgelegen instelling, maar dat is een productnaam, geen wet. Wat erbij hoort, verschilt daarom per aanbieder en gemeente.
Wat is het verschil met een seniorenwoning of een verzorgingshuis?
Een aanleunwoning en een seniorenwoning zijn volgens Regelhulp allebei zelfstandige woningen. Een aanleunwoning ligt dicht bij of tegen een zorginstelling, en in een verzorgingshuis woont u in de instelling zelf. De omschrijving van een seniorenwoning bij Beekdaelen Sociaal noemt geen zorginstelling, alleen een woning die speciaal voor ouderen is gebouwd of aangepast. Een verzorgingshuis is iets anders: CBS rekent verzorgings- en verpleeghuizen tot de intramurale zorgwoonruimten, en daar valt een aanleunwoning niet onder.
Is zorg inbegrepen bij een aanleunwoning?
Nee, niet in de huur: u betaalt de huur of hypotheek van de woning, en de zorg komt er los bij. Hulp en zorg thuis kan volgens Regelhulp worden vergoed; daarvoor is een indicatie nodig, waarbij de gemeente of het CIZ kijkt welke hulp u nodig heeft. Hoe los dat precies is, verschilt per complex: bij Wonion, een woningcorporatie in de gemeente Oude IJsselstreek, moet u de (thuis)zorg en/of verpleging van zorgaanbieder Azora afnemen. Vraag daarom vooraf of u de zorgaanbieder zelf kiest.
Wat betaalt u zelf bij een aanleunwoning?
Volgens Regelhulp betaalt u zelf de huur of hypotheek en eventueel servicekosten, die niet vanuit de zorg worden vergoed; voorzieningen van de instelling gebruikt u meestal tegen lage kosten. Een vast bedrag is er niet, en landelijke cijfers over de gemiddelde huur of de servicekosten van aanleunwoningen hebben wij bij de overheid niet gevonden. Servicekosten tellen volgens de Dienst Toeslagen vanaf 2026 niet meer mee voor de huurtoeslag: dan geldt de kale huurprijs. Vraag de aanbieder naar de actuele kale huur en de servicekosten van de woning die u bekijkt.
Hoe komt u in aanmerking voor een aanleunwoning?
Dat hangt af van de aanbieder en de gemeente, want een landelijke regel is er niet. Volgens de algemene uitleg van Regelhulp is de minimale leeftijd meestal 55+ of 65+, moet u redelijk goed kunnen lopen en zelfstandig zijn, en is vaak inschrijving nodig bij de gemeente waar de woning staat. Bij Wonion gelden juist een zorgindicatie in het zorgplan van uw zorgverlener en een inschrijving als woningzoekende bij Thuis in de Achterhoek. Vraag de voorwaarden daarom op bij de aanbieder of de gemeente waar u wilt wonen.
Wat gebeurt er met het huurcontract als een van beide partners overlijdt of naar een verpleeghuis gaat?
Vraag dat na bij de aanbieder voordat u tekent. Bij Wonion bijvoorbeeld mag de overblijvende partner in de woning blijven wonen als u er met zijn tweeën woont en degene die zorg nodig heeft overlijdt.
Hoe ver van tevoren plant u de verhuizing naar een aanleunwoning?
Ongeveer drie maanden van tevoren: dat raden wij aan voor een seniorenverhuizing. Dan is er ruimte voor het gesprek, de offerte en het uitzoeken van de inboedel. Bij het huisbezoek lopen wij samen met u door de woning, en uw kinderen, een ander familielid of een mantelzorger mag erbij zijn vanaf het eerste gesprek.
Wat gebeurt er met spullen die niet mee kunnen naar de aanleunwoning?
Spullen die (nog) niet mee kunnen, bewaren wij verzekerd in onze eigen opslag. Daar slaat u uw inboedel op voor onbepaalde tijd, en stoppen kan met een opzegtermijn van een maand. Over wat u meeneemt en wat niet, denkt onze partner Ontzorgd Verhuizen met u mee, met inboedeladvies.
- Wetten.nl, zoekresultaten voor aanleunwoning in de geldende regelgeving
- Standaarden.overheid.nl, Uniforme Productnamenlijst: aanleunwoning
- Wetten.nl, Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015
- Regelhulp, ministerie van VWS: Aanleunwoning, serviceflat, seniorenwoning
- Regelhulp, ministerie van VWS: Personenalarmering
- Regelhulp, ministerie van VWS: Volledig pakket thuis (vpt)
- CBS, Monitoring woningtypes ouderenhuisvesting 2026: begrippen en afkortingen
- Lokale wet- en regelgeving, Beleidsnotitie kangoeroewoningen Dijk en Waard, geldend vanaf 2023
- Rijksoverheid, Welke regels gelden er voor de bouw van een mantelzorgwoning?
- Dienst Toeslagen, Wat is mijn huur voor de huurtoeslag?
- Dienst Toeslagen, Huurtoeslag verandert vanaf 2026
- Rijksoverheid, Betaal ik een eigen bijdrage voor ondersteuning uit de Wmo?
- Rijksoverheid, Hoe krijg ik ondersteuning van de gemeente vanuit de Wmo?
- Gemeente Amstelveen, infoblad woonvormen voor ouderen 2025
- Beekdaelen Sociaal, Seniorenwoningen en zorgwoningen
- KrimpenWijzer, Seniorenwoningen en zorgwoningen
- Gemeente Lelystad, Aanleunwoning of seniorenwoning
- Wonion, Aanleunwoning
- Zorgfederatie Oldenzaal, Aanleunwoningen in Oldenzaal
- Brocken Verhuizingen, pagina's over verhuizingen voor senioren en hulpbehoevenden, de werkwijze en de verzekerde opslag
Meer artikelen
-
Verhuizen naar een verzorgingshuis of verpleeghuis: het stappenplan voor de familie
Verhuizen naar een verpleeghuis of verzorgingshuis met Wlz-zorg begint bij de indicatie van het CIZ. Daarna: wachtlijst, eigen bijdrage, huur en adres.
-
Levensloopbestendige woning kiezen: wat controleert u vóór een verhuizing?
Een levensloopbestendige woning is geschikt voor alle levensfasen; een wettelijke definitie bestaat niet. Welke kenmerken en maten u vooraf controleert.
Alle artikelen staan op het blog van Brocken Verhuizingen.
Offerte aanvragen
Zorgeloos verhuizen begint hier
- Wij nemen contact opVul uw gegevens in, dan nemen wij zo snel mogelijk contact met u op.
- Offerte doorgaans binnen 24 uurVrijblijvend en op maat, na een bezoek, een videogesprek of per mail.
- Rustig plannenHoe eerder u plant, hoe rustiger het verloopt.
Liever direct overleggen? Bel ons op
013 463 09 20Vertel kort waar u vandaan komt, waar u naartoe gaat en wanneer u wilt verhuizen. U ontvangt doorgaans binnen 24 uur een vrijblijvende offerte op maat voor uw verhuizing, verhuislift of opslag.
